Uitlegpagina 

BOUWSTENEN VOOR NT2 = Nederlandse Taal als 2e taal = Lesgeven in NEDERLANDS aan anderstaligen met hapklare voorbeeld-items.

Dit webonderdeel direct te bereiken via:
www.kijkaan.nl/NT2
Zoek op trefwoorden binnen deze site:

 "NT2" 
Dit webonderdeel biedt wat service voor het geven van Nederlandse les aan anderstaligen, buitenlanders, migranten of inburgeraars, in de vorm van een grabbelton voorgekookte items met voorbeeldzinnetjes.
Nederlands Taal als nummer 2 heet: NT2. Deze 'code' werkt makkelijker dan een mond vol.

Klik op een item hierboven, dan verschijnt de kwestie in dit kijkraam.
Basale beginselen van grammatica en taal of thema's kunnen dienen voor het samenstellen van een les-scenario.
Grammaticale items zijn een houvast voor de docent, maar niet voor de cursist, indien er regels zonder meer worden opgediend.

Een grammaticaregel is abstracte theorie en kan per slot op zich inhoudelijk al te hoog gegrepen zijn voor laag opgeleide immigranten; regels zonder bijbehorende oefening met voorbeelden, zijn hoe dan ook moeilijk te onthouden.
De snelle cursist kan een abstracte grammaticaregel wellicht oppikken en vervolgens herkennen in voorbeelden.
Maar anderen kunnen omgekeerd vanuit de voorbeeldzinnen op het bord geleidelijk de besproken regel bewust worden.

Het toepassen van een regel in een vreemde taal is moeilijker dan deze af te leiden uit concrete zinnen.
Uiteraard dienen de voorbeeldzinnen zelf niet boven het klassenpeil te reiken, want dan blijft er helemaal geen aandacht voor de behandelde taalregel meer over.
De inhoud zelf begrijpen van een vreemde taal kost op zich al moeite genoeg.

Daarbij bieden voorbeelden ook de mogelijkheid tot zijsprongen ("is dit één woord of twee?" = "wie herkent in dit woord verschillende woorden?").
Welk vraagwoord kan er staan voor "...ben ik geboren?" Als een cursist daarop antwoordt 'waarom'? Dan kan men eventueel ingaan op de vraag "Waarom ben ik geboren?" naast "Waar, wanneer, hoe ben ik geboren?"
Een Fransman beantwoordde de vraag waarom men geboren is eens met: "C'est la vie!"

Een zwijgende meerderheid in de klas betekent nog niet dat de meeste cursisten onze uitleg volgen; moeilijke gezichten, gegaap en klokkijken zouden ons wat dat betreft beter informeren.
Met andere woorden, het voorbeeld met "...ben ik geboren" heeft bepaald zijn doel gemist als iemand aan het eind van de les opeens vraagt: "Wat is geboren?"

Vandaar dat we de klas vragen voorbeeldzinnen om de beurt uit te spreken, waarbij wellicht valt te ontdekken welk woord moeilijker ligt dan we dachten, of zelfs welke leerling totaal niet bijbeent waar het om gaat...

Stel voortdurend open vragen.
Er wordt wel aanbevolen dat je zelf 20% van de tijd aan het woord bent en de cursisten 80%. Mensen onthouden het meest door zelf te oefenen of elkaar iets uit te leggen. Schakel bij verveling of na een 20-30 minuten over op een ander onderwerp. Spreek vooral langzaam en duidelijk. Herhaal zinnen dikwijls, ook met wat gewijzigde woorden(volgorde).

Noteer direct na afloop wat je gedaan hebt en eventueel wat het huiswerk is ("vijf woorden zoeken met hun betekenis", "vijf moeilijke woorden"), ook ter informatie voor een mede-docent die op ander tijdstip dezelfde klas doet.

Een stapel woordenboeken onder handbereik is probaat om zonodig een term weer te geven in de eigen taal (b.v. Spaans, veelal ook begrepen door Portugeestaligen) of om dit aan te wijzen aan bepaalde cursisten, zoals in een woordenboek Nederlands-Chinees.

Wat moet onderstaande link op deze pagina; gaan we dichten of is het Sinterklaas?

http://www.rijmwoordenboek.nl/

http://www.rijmwoorden.nl/

Bij het verzinnen van voorbeelden kunnen we dankbaar gebruik maken van iets dergelijks, sinds halverwege de jaren 60 het "Prisma-rijmwoordenboek" uitkwam, als monnikenwerk van mevrouw Ballot-Schim van der Loeff...

Wanneer u nog voorbeelden moet bedenken van woorden eindigend op "atie", dan hoeft u alleen maar in te toetsen: 'reparatie'. Stante pede geeft deze rijm-website u een hele lijst voorbeelden van dergelijke de-woorden, die ook woorden zijn met een meervoud op -s.

Het-woorden eindigend op -ment? U hoeft alleen maar "compliment" te weten, de rest komt op die site vanzelf.

Wat betreft het-woorden hebben we overigens een bericht onderschept van Uitgeverij IntertaaL, dat hieronder wordt gekopieerd.
Wim Heins

 

Het is te doen! Lijst van het-woorden met oefeningen voor anderstaligen

Geachte docent(e) Nederlands,

Toen prinses Máxima werd gevraagd wat zij het moeilijkste vond van het Nederlands, antwoordde ze meteen: de- en het-woorden. En ze heeft gelijk: het verschil tussen de-woorden en het-woorden is het deel van de Nederlandse grammatica dat de meeste problemen oplevert. Met het zojuist verschenen Het is te doen! biedt uitgeverij Intertaal anderstalige cursisten een handig hulpmiddel, waarmee zij voor eens en altijd kunnen afrekenen met dit lastige aspect van het Nederlands! Het boek bevat alle belangrijke het-woorden op een rij, verdeeld in een basiswoordenlijst en een uitgebreide woordenlijst. Met behulp van deze het-woordenlijsten kunnen cursisten te weten komen, of ze te maken hebben met een het-woord of met een de-woord. Aan de hand van een stappenplan leren cursisten de regels voor de het-woorden, die ze vervolgens leren toepassen in de bijbehorende oefeningen. Op deze manier maken ze langzamerhand hun lijst van "moeilijke het-woorden" kleiner. Achter in het boek zijn de oplossingen van de oefeningen opgenomen. Het boek wordt geleverd inclusief de digitale versie van de het-woordenlijst op cd-rom.

Het is te doen! voor het voortgezet onderwijs Speciaal voor leerlingen in het voortgezet onderwijs die moeite hebben met het verschil tussen de-woorden en het-woorden, is Het is te doen! - Lijst van het-woorden voor het voortgezet onderwijs ontwikkeld. Deze het-woordenlijst bevat naast woorden uit het dagelijks leven ook veel woorden die bij de verschillende schoolvakken voorkomen, zodat de woordenlijst bijvoorbeeld gebruikt kan worden bij het maken van een werkstuk.

 

 

 Nuttige bibliotheekboeken 

In de Amsterdamse bibliotheekkast
onder nummer: 838.5
(de grootste verzameling staat in het centrale hoofdgebouw oost van het Centraal Station op de één na bovenste verdieping nabij het raam).

Breekijzer, basisleergang Nederlands voor volwassen anderstaligen.
Marilene Gathier, Dorine de Kruyf. ThiemeMeulenhoff.

Stap 1 en Stap 2, zowel handleiding als het tekst- en werkboek.
Christine Boeken, Els Le Page, Ingrid Peeters i.s.m. Sofie Warnez.
IntertaaL.

Beter Nederlands, grammaticaal hulpboek voor anderstaligen.
Dina Bouman-Noordermeer. Coutinho Bussum.

Nederlandse grammatica voor anderstaligen.
Fontein/Pescher-ter Meer. Nederlands Centrum Buitenlanders.

Grammatica in gebruik, Nederlands voor anderstaligen, leer- en oefenboek.
José Bakx/Martine Jetten/Liesbet Korebrits. IntertaaL.

Uitgebreide basisgrammatica NT2: Klare Taal!
Jenny van der Toorn-Schutte. Boom Amsterdam.

De regels van het Nederlands, grammatica voor anderstaligen.
Florijn/Lalleman/Maureau. Wolters-Noordhoff.

Taal leren op maat: effectief lesgeven aan NT2-cursisten.
Door Margreet Vrboog, co-auteur D. Gunawan.
Uitgever: Coutinho.

Eenvoudige basisgrammatica NT2. Jenny van der Toorn-Schutte. Uitgeverij Boom.

Welles Nietes, didactische grammatica voor NT2-docenten, Lidy Zijlmans, ISBN 9789054514749

----------------------------------------------------------

Wie nog even wil struikelen over de spellingsregels uit 1996, vindt hieronder een tekst die niet bedoeld is ter behandeling in de NT2-klas.

 SPELLINGSDEMOCRATIE 

 

Het volk zou eindelijk op bepaalde punten moeten ingrijpen als de hoge heren en dames bizarre grillen uitvaardigen op spellingsterrein.
Zo is per 1995 ("pannenkoekspelling") gepoogd de tussen-n consequenter te regelen. Krokodilletranen werden krokodilleNtranen. En die werden gehuild om het woord panneNkoek, (een baksel van de koekenpan).
Want de nieuwe tussen-n werd gevoeld als een kunstmatig opgelegd monster. Wat heeft de spellingscommissie dan bewogen om het aanwennen van onnatuurlijke n-klanken ook meteen weer te bemoeilijken door het aanbrengen van onzinnige uitzonderingen?! Als je nou eenmaal aan een tussen-n moet wennen, ga er dan niet ook weer overbodig moeilijk mee doen!

Zo worden namelijk combinaties van twee zelfstandige naamwoorden ('versteende' samenstellingen) waarvan de betekenis niet meer voor de hedendaagse taalgebruiker uit deze twee delen zou zijn op te maken, zonder tussen-n geschreven. Bijvoorbeeld: paddestoel. Alsof niet iedereen weet dat dit een stoel is voor een pad, meervoud: padden. Dus daarom zou je juist wel een tussen-n moeten willen schrijven. Wat precies een versteende samenstelling is was niet altijd erg duidelijk. Daarom werden na ontelbare democratische klachten bijvoorbeeld billenkoek, paddenstoel en hartenkreet sinds 2005 niet meer als versteend aangemerkt en dus voortaan toch maar met een tussen-N geschreven.
Een nachtelijk gala wordt gegeven door... zonder tussen-n: de nachteNgaal. Fout, zegt de commissie, onherkenbaar, dus nachtegaal.
En wat een flauwekul dat combinaties van dier+plant geen tussen-n mogen krijgen! Dus waarom wel pannenkoek maar niet paardenbloem? Bijna ziekelijk die willeNkeur. Met de actualisatie van de spelling van 1995 in 2005 hebben de democratische hoofdbrekens gezegevierd! Want in 2005 is de regel dier+plant géén tussen-N weer AFgeschaft. Sinds deze "paardenbloemspelling" schrijven we dus gelukkig: paardeNbloem.

Het meest bizar is dat men op eigen houtje heeft besloten dat sommige dingen "uniek" zijn en daarom zonder tussen-n moeten!
In een tijd dat scheiding van kerk en staat onder druk komt, bepaalt zo'n opschrijfcommissie voor de wetgever dat er maar 1 hel is, alsof het journaal er niet dagelijks genoeg laat zien!

Opgelet daar in de klas: helleNvuur mag niet, want er is maar 1 hel! En wat doet men zoal in die hel?? Correct, daar heeft men: zieleNpijn? O ja? Hoeveel zielen heeft een verdoemde dan? Normaal gesproken eentje zou ik zeggen. Dus geen tussen-n volgens de uitzonderingsregel. O dat je maar 1 ziel hebt daar had de commissie inderhaast overheen gelezen, dus voorschrift werd: zieleNpijn.

De schoolmeesters hebben zich ook hovaardig gemengd in de bevoegdheid van astronomen. Hoewel deze laatste verklaren dat er meer dan 100 miljard sterren, dat wil zeggen zonnen, in een melkwegstelsel zitten, en dat er naar schatting zelfs 200 miljard melkwegstelsels zijn (zelfs dat er ook talloze heelallen bestaan), komt de spellingscommissie 1995 aan met de regel dat er maar 1 zon is, dus: zonne-straal. Van planeten met manen binnen ons eigen zonne-stelsel heeft men evenmin vernomen: er is maar 1 maan, leert de regel, vandaar dat maneNschijn een rode streep krijgt toegediend.
Nederland is in 1980 op de verjaardag van de vorige koningin de feestdag van de volgende gaan vieren, maar nee hoor, doe je best en leer uit je hoofd: koninginneNdag is fout want er is maar 1 koningin! Alsof die commissie bezig was zichzelf werk te verschaffen.

 

Samengevat: Waarom makkelijk als het moeilijk kan? Het volk moet zo assertief zijn korte metten te maken met deze zotternij aan uitzonderingsregels. Dus gewoon democratisch schrijven: de nachtengaal zit op een paddenstoel tussen de paardenbloemen, in de eerste zonnenstralen te zingen over rozengeur en manenschijn.

Nog 1 ding: wat moet die huis-tuin-en-keuken-k in het woord sex? Helpt "seks" zogenaamd om het bespreekbaarder te maken? Is seks soms iets onbeduidend alledaags?

Bij slaapkamergeleerden blijkbaar wel.

Maar weet u dan niet, hooggeleerd publiek, dat de sex-x het universele symbool is van kosmische vereniging en versmelting? Daarom heeft Amsterdam ook drie X-tekens in zijn stadsvlag.
Weg met de spelling: "seks"!
Dit zure-appeleNschip is per 1996 klakkeNloos ingevoerd door Hedy d'Ancona, minister van Cultuur, een klereNwijf.

Wim Heins