Camera
Mee
CAMERA MEE: MOET KUNNEN
In het voorjaar van 1856 maakte de Fransman Gaspard Felix Tournachon, vanuit een heteluchtballon, de eerste satellietfoto's ter wereld van de stad Parijs. Sinds de Eerste Wereldoorlog wordt de luchtfotografie niet alleen militair op grote schaal toegepast, maar ook civiel. Inschakeling van F16's voor de politie ter detectie van een misschien wel begraven lijk te Friesland vormde eind negentiger jaren in deze een peperdure mengvorm.
Het meenemen van beeldopname-apparatuur in elk luchtvaartuig boven Nederland is sinds 1940 wettelijk geregeld. Het "Koninklijk Besluit Luchtfotografie" diende tegen het verspieden van militaire objecten.
Er is al eens voorgesteld overtreders maar niet meer te vervolgen, sinds de ontdooiing van de Koude Oorlog en de lancering van ettelijke spionagesatellieten, voorzien van adelaarsogen.
Niettemin schreef ondergetekende naar de Militaire Inlichtingendienst van de Landmacht of men meteen een vergunning op wou sturen.
Antwoord: "Naar aanleiding van uw verzoek doe ik u hierbij een aanvraagformulier toekomen voor een tijdelijke luchtfotovergunning."
Zo veel mogelijk invullen: doel van de luchtopnamen, geaardheid cameraman, opdrachtgever, vliegbedrijf, periode, locatie, vliegtuig, personalia, piloot...
Daarop ontving ik permissie om gedurende één bepaalde maand opnamen te maken.
"Alle gemaakte opnamen dienen, middels bijlage en onder vermelding van vergunningnummer, onverwijld ter controle te worden aangeboden aan de Militaire Inlichtingendienst. De Sectie Luchtfotozaken beslist over het al of niet vrijgeven voor publicatie."
Mocht de vlucht niet doorgaan dan
moest je dat melden, wat m.i. ook kan na een geslaagde spionagemissie, maar
eerlijk duurt het langst.
Aan
het formulier ter opzending van negatieven had ik helemaal niks. Want negatieven
zaten er niet in mijn videocamera en uit mijn fototoestel kwamen dia's. En de
opnamen van heksen die boven het Sidhadorp Lelystad toevallig juist die dag
bleken rond te vliegen op bezemstelen vormden bovendien een spiritueel geheim,
dat helaas nog niet mocht worden vrijgegeven.
TECHNISCHE TIPS
Hoewel het 's avonds vaak minder bumpy is verdient een lage zonnestand toch geen voorkeur vanwege de toename van kwalijke reflecties in de vezelige (oppervlakte)structuur van de ruiten, hoe schoongesopt ook. Kan men de deur verwijderen zoals bij een para-kist of het raam openzetten zoals bij een Cessna en wil men zich om de oren laten slaan door de slipstream dan geniet dit de voorkeur boven opnamen door de ruit heen, doch met de lens er vlak voor, scherpgesteld op oneindig, gaat het ook.
Veel camcorders kunnen de grotere contrasten van laag tegenlicht trouwens niet overbruggen, sterker nog: geven objecten in felle zonneschijn toch al ongunstig weer (uitgebeten, onscherp).
Een gesluierde of bewolkte hemel verdient voor video dan ook de voorkeur. Ik zet een camcorder bij zon altijd handmatig op een kortere belichtingstijd (1/250 sec.) want zo'n piepkleine lensopening is ook niet ideaal. En hoe korter de belichtingstijd des te scherper onze luchtopname natuurlijk wordt (vooral bij stilstaand beeld). Die 1/250 seconde betekent bij video dat er nog steeds 25 TV-beelden per seconde komen doch veel korter belicht. Bij b.v. 1/1000 kan er een onnatuurlijk propellerbeeld ontstaan (griezelig langzaam draaiend).
Indien men zelf vliegt en laat filmen door iemand die de camera niet aanvoelt, er ook geen verstand van heeft en tijdens de vlucht zijn luchtdoop ontvangt, dan zal het beeld in de zoeker razendsnel aftakelen.
Betrokkene duwt namelijk per ongeluk het diafragma manueel open waarop u thuisgekomen melkachtige zwartwitbeelden terugziet, die donker verspringen onder het telkens aantoetsen van een nog kortere belichtingstijd. Tevens stoot zo iemand de kloktijdvermelding onwillekeurig uit en aan (lastig bij de montage), demonstreert het faden, en schakelt de automatische afstandsinstelling in waarna de videocamera zelfstandig gaat scherpstellen b.v. op een veiligheidsgordel. Betrokkene doet zijn best de camcorder niet te laten vallen en drukt dan ook als een inktvis op reset, tapespeed, kunstlicht, strobe, superimpose en scroll. Beschouw dit niet als grappig, want de camera neemt namelijk niks op omdat het verdachte ontgaat dat hij al lang niet meer draait.
Principe is dan ook: in serieuze projecten geen experimenten.
Filmt u zelf en regelt u de witbalans manueel, bedenk dan dat het licht hogerop blauwer wordt en dat u na een klim opnieuw moet 'witten' (als de camera weet wat 'wit' is berekent hij de kleuren goed).
Zet het objectief geheel uitgezoomd (en niet in tele) waarmee u zich bij video verzekert van maximale scherptediepte (tot oneindig).
Ook
in het geval van fotocamera's dient uiteraard een zo kort mogelijke
belichtingstijd te worden gekozen om de bewegingsonscherpte te minimaliseren.
Staat de camera op automatisch, met diafragmavoorkeuze, neem dan dus de grootste
lensopening (het laagste diafragmagetal) tenzij men zelfs met de daarbij
automatisch gekozen kòrte sluitertijd nog zou overbelichten. Hoe groter de
lensopening van een fotocamera des te kleiner de scherptediepte, maar dat komt
mooi uit. Want scherptediepte had u toch niet nodig voor luchtfoto's omdat u
geen voorgrond hebt (scherpstelring op oneindig). Inzittenden èn vergezicht
scherp krijgen zal vaak niet lukken met fotocamera's.
Gebruik geen telelens om motieven dichtbij te halen want u ging juist vliegen voor een scherp vogelperspectief en u was geen militaire spion. Een telelens vergroot de bewegingsonscherpte niet alleen omdat elk schokje navenant wordt versterkt maar ook omdat hij minder lichtsterk is, wat tot een langere sluitertijd noopt.
Gewoon een 50 mm. objectief is trouwens ook beter dan een groothoeklens tenzij u bewust kiest voor een beeldhoek die objecten verkleint. Neem heus geen extra gevoelige film (100 ASA is prima) want dat zorgt nog altijd voor een groffere korrel die zich opdringt bij vergroten.
Gaat het om video en mocht u de radiotelefonie goed op willen nemen (ook al staat de speaker aan, de vlieger is slechter te verstaan) bedenk dan dat een ouderwetse inductiespoel met zuignap, bedoeld om een telefoonhoorn af te tappen, ook prima registreert als u hem op de koptelefoon van de piloot plakt.
WIM HEINS