Runway
Begrippen
RUNWAY BEGRIPPEN VERKLAARD
TORA: Take Off Run Available
ASDA: Accelerate Stop Distance Available
TODA: Take Off Distance Available
LDA : Landing Distance Available
Beperken we ons tot de lichte luchtvaart en kijken we naar de landingskaartjes in de VFR Flight Guide, dan zien we op de runways een lengte staan afgedrukt. Op welke van bovenstaande begrippen slaat die lengte? Logisch zou zijn: op dàt stuk van de baan gelegen tussen de drempels en bij een 'displaced threshold' er nog bij opgeteld het stuk baan gelegen vòòr de drempel(s), de zogenaamde 'stopway' tot het uiterste begin waar men oplijnt voor een start. Moet men de groundroll afbreken dan kan men uitrollen tot de volgende drempel en als die verplaatst is staat het daarachter gelegen stuk 'stopway' nog ter beschikking om tot stilstand te komen.
Hiermee omschrijven we dus de ASDA: Accelerate Stop Distance Available. Deze is gelijk aan de baanlengtes vermeld op landingskaarten.
"Tora Tora Tora" was één van de Amerikaanse oorlogsfilms over de Japanse luchtaanval op Pearl Harbour (7-12-1941), maar in ons geval betreft TORA slechts het stuk startbaan beschikbaar voor de groundroll. Mocht er voorbij de volgende drempel nog een stuk 'stopway' zijn dan dient men hier niet meer te rijden maar te vliegen want daar is de TORA niet meer geldig.
In het Pilot's Operating Handbook staat niet alleen of vliegtuig X voor zijn groundroll genoeg heeft aan een bepaalde TORA maar ook wat de afstand is nodig om vanaf stilstand te komen tot een hoogte van 50 voet. Bij startbanen wordt dan ook opgegeven hoeveel meter vanaf het baanbegin (dus niet vanaf een displaced threshold) er beschikbaar is om die hoogte van 50 voet te bereiken: de TODA (Take Off Distance Available). Men vliegt daar minstens 50 voet boven de grond. Deze TODA wordt uigerekend door bij de TORA (die dus loopt tot de volgende drempel) op te tellen: 30 meter bij banen tot 800 meter, anders 60 meter.
Op Lelystad Airport bijvoorbeeld is géén displaced threshold. De TORA is dan ook gelijk aan de ASDA namelijk de baanlengte (tot in de 21e eeuw) van 1250 meter. TODA = TORA + 60 = 1310. Zo'n stuk voorbij het baaneinde voor de TODA heet 'clearway'.
Vliegveld Hoogeveen heeft twee displaced thresholds. Daarachter liggen 'stopways' van 85 en 145 meter beschikbaar voor een noodstop (ASDA).
Dus in beide richtingen levert de TORA vermeerderd met de standaardlengte 60 daar een TODA op welke korter is dan de totale baan... Het omgekeerde zagen we op Budel. Daar zijn 'stopways' achter de displaced thresholds van 30 en 50 meter. De TORA plus standaard 60 meter zou dus een TODA opleveren langer dan de baan. Maar men heeft daar gezegd: je moet boven het eind van de stopway toch reeds op 50 voet hoogte zitten dus bepalen we een TODA gelijk aan de baanlengte van 930 meter zonder 'clearway' achter de 'stopway'.
Op de airstrip van Drachten in de richting 26 is er na 950 meter tot de volgende drempel (tevens baaneinde, geen stopway) nog zat ruimte om er 60 meter clearway aan vast te plakken voor de TODA die dan ook 1010 meter bedraagt. Uit de lucht ziet Drachten er echt uit. Maar er groeit hoog gras waarachter de verharde landingsstrip als je er langsrijdt niet eens meer opvalt. Leeuwerikken jodelen verveeld en aan de andere kant van de weg zoeken koeien onverschillig verpozing bij hun eentonige kauwmateriaal. Tenslotte zie je een hut met het opschrift "Vliegveld Drachten" en een windzak met zijn ziel onder zijn arm.
Landing
Distance Available (LDA) tenslotte slaat op de afstand van de drempel tot aan
het baaneinde dus tot het eind van een stopway voorbij een eventuele displaced
threshold aan de overzijde. Men gaat er vanuit dat je boven de drempel nog op 50
voet hoogte zit met snelheid 1,3 x Vstall. De LDA is dus de afstand 'to clear 50
ft obstacle' waarvan de groundroll een onderdeel vormt.
De LDA loopt van drempel tot baaneinde en is dus gelijk aan de TORA vanaf de andere kant die immers loopt van baaneinde tot de volgende drempel.
WIM HEINS